تبلیغات
وبلاگ حقوقی اعتدال - قواعد حاکم بر تعهد به نفع شخص ثالث
 

گروه قضایی: ابوالقاسم شم آبادی- ممکن است در زندگی شما تا کنون پیش آمده باشد که شخصی تعهدی به نفع شما کرده و از این راه خود را متعهد به کاری کند. در واقع دلیل این کار نیازهای تازه‌ای بوده که در زندگی انسان‌ها به‌وجود آمده است.
این نیازها باعث شده است تا نهادهای حقوقی سابق با تغییر ساختار و با شكل و اهداف نوینی در عرصه حقوق ظاهر شوند و یا نهادهای جدیدی پا به عرصه حقوق بگذارند كه نیاز آنها پیش از این احساس نمی‌شد. تعهد به نفع ثالث از جمله نهادهایی است که ممکن است در اشکال گوناگون مطرح شود. دکتر «محسن ایزانلو»، حقوقدان و عضو هیات علمی دانشگاه تهران در گفت‌وگو با «حمایت» به بررسی ابعاد حقوقی این موضوع پرداخته است:
جدید بودن نهاد حقوقی تعهد به نفع ثالث
یک عضو هیات علمی دانشگاه در گفت‌وگو با «حمایت» با بیان اینکه نهاد حقوقی تعهد به نفع ثالث از جمله نهادهای جدید بوده است، بیان کرد: نیازهای گوناگون و جدید زندگی اجتماعی مانند بیمه عمر باعث شده است كه امروزه این نهاد جزو انكارناپذیری از روابط حقوقی سطح جامعه را تشكیل دهد. منظور از تعهد به نفع ثالث این است که «الف» (متعهد) در برابر «ب» (متعهدله) برای «ج» (ذی‌نفع ثالث) حقی (تعهدی به نفعش) ایجاد كند. برای مثال من و شما در قراردادی كه برای خود انجام می‌دهیم برای دیگری حقی (تعهدی) در نظر بگیریم. دکتر محسن ایزانلو افزود: قانون‌گذار ایران در مواد 196، 768 و 769 قانون مدنی، تحت تأثیر قانون مدنی فرانسه (ماده 1121) و فقه امامیه در قالب عباراتی مختصر و مجمل به طرفین قرارداد اجازه‌ ایجاد تعهد به نفع شخص ثالث را داده و این اختصار و اجمال موجب ابهام در روابط طرفین قرارداد و شخص ثالث شده است. وی در ادامه بیان کرد: مطابق مواد فوق‌الذکر علاوه بر اینكه افراد می‌توانند برای خود معامله كنند ممکن است تعهدی نیز به نفع ثالث به‌وجود آورند که این تعهد در عالم حقوق معتبر است.
اراده طرفین علت اصلی ایجاد تعهد
این حقوقدان ادامه داد: علت اصلی اینکه قانون مدنی این نوع از تعهد را پذیرفته است باید در اراده طرفین قرارداد اصلی جست‌و‌جو كرد. به بیان دیگر اراده آنان است كه برای ثالث حقی ایجاد می‌كند و بنابراین قبول ثالث در اینجا نقشی ندارد.


استثنایی بر اصل نسبی بودن قراردادها

این حقوقدان با تأکید بر اینکه این نوع از تعهد استثنایی بر اصل نسبی بودن قراردادهاست، افزود: منظور از اصل نسبی بودن قراردادها این است که قراردادی که میان اشخاص منعقد می‌شود فقط طرفین قرارداد از آن عقد منتفع می‌شوند و تنها آنان خواهند توانست درباره آن عقد به‌عنوان ذی‌نفع در دادگاه طرح دعوا کنند و هیچ کس خارج از عقد، مسئولیت و تعهدی نسبت به عقد نخواهد داشت به‌عبارت دیگر کسانی که خارج از عقد هستند و یا طرفین عقد نیستند به طور مستقیم نفع و یا زیانی از عقد نخواهند داشت. این اصل مبتنی است بر اصل استقلال و آزادی فردی در ایجاد روابط حقوقی و به‌عبارت دیگر اصل حاکمیت اراده است که به موجب آن هیچ کس نمی‌تواند اراده خود را بر دیگری تحمیل کند و بدون اینکه دخالتی داشته باشد، دینی یا حقی را بر عهده او واگذارد یا حقی را برای او به‌وجود آورد و یا از او سلب کند.
وی ادامه داد: اما باید دقت کرد که گذشت زمان و برخی الزامات باعث شده است که افراد در قراردادهای خود به‌ نفع اشخاص ثالث تعهدی ایجاد کرده و خود را ملزم به آن کنند. بنابراین باید معتقد بود که تعهد به نفع ثالث به‌عنوان یک نهادی است که استثنایی بر اصل آزادی قراردادهاست و البته مورد تأکید قانون‌گذار نیز قرار گرفته است زیرا قانون مدنی ما به این نوع تعهد اشاره داشته و علاوه بر آن در سایر قوانین نیز آمده است.
این عضو هیات علمی دانشگاه تأکید کرد: تعهد به نفع ثالث در مواد 231 و 196 قانون مدنی ایران اشاره شده و مورد قبول قانون‌گذار قرار گرفته است زیرا ماده 231 قانون مدنی بیان کرده است که معاملات و عقود فقط درباره طرفین متعاملین و قائم‌مقام قانونی آنان مؤثر بوده اما ماده 196 قانون مدنی را از این امر مستثنا کرده است. وی با بیان اینکه منظور از این استثنا همان تعهد به نفع ثالث بوده که در ماده 196 قانون مدنی آمده است، اضافه کرد: مطابق این ماده ممکن است اشخاص در ضمن معامله ای كه برای خود صورت می‌دهند، تعهدی هم به نفع شخص ثالثی داشته باشند.


انواع تعهد به نفع اشخاص ثالث

ایزانلو اضافه کرد: تعهد به نفع ثالث انواع متفاوتی داشته که قانون‌گذار ما از آنها نام برده است. گاهی ممکن است این نوع از تعهد به صورت شرط ضمن عقد ایجاد شود به این نحو که طرفین عقد برای خود معامله‌ای صورت داده و در این معامله تعهدی تبعی (به صورت شرط ضمن عقد) برای ثالث در نظر بگیرند. البته ما نمی‌توانیم تعهد به نفع ثالث را محدود به شرط در ضمن عقد دانسته و آن را همیشه چهره‌ای تبعی از عقد اصلی بدانیم بلكه می‌شود این تعهد چهره اصلی به خود گرفته و در قالب عقد مستقلی صورت بگیرد، به طوری که در قالب یكی از دو عوض عقد درآید.
تعارض نداشتن با برخی از عقود
ایزانلو در پایان خاطرنشان کرد: البته قرار گرفتن تعهد به نفع ثالث به عنوان یكی از دو عوض در عقد با ساختمان عقود معوض و مفهوم مبادله تعارض ندارد زیرا طرف قرارداد هم در ایجاد و هم در اجرای تعهد، نفع معنوی و گاه مادی دارد و در واقع تعهد به سود او نیز است. در بیمه عمر نیز كه نوعی از تعهد مستقیم به نفع ثالث بوده و در آن یكی از دو عوض، حق بیمه‌ای است كه برای ثالث در نظر گرفته می‌شود، نفع معنوی بیمه گزار قابل انكار نبوده و با اجرای تعهد وی نیز نفع می‌برد و می‌توان او را یكی از ذی‌نفعان اجرای تعهد به حساب آورد. مستند قانونی این نوع از تعهد مواد 768 و 769 قانون مدنی در عقد صلح و همچنین ماده 24 قانون بیمه مصوب 1316 بوده که مطابق ماده 768 قانون مدنی در عقد صلح ممكن است یکی از طرفین در عوض مال‌الصلحی كه می‌گیرد متعهد شود كه مبلغ معینی همه ساله یا همه ماهه تا مدت معین تأدیه كند؛ این تعهد ممكن است به نفع طرف مصالحه یا به نفع شخص یا اشخاص ثالث واقع شود.


پی نوشت :

روزنامه حمایت - سه شنبه - 3/10/1392/




نوع مطلب : حقوق خصوصی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


سه شنبه 23 مرداد 1397 06:33 ق.ظ

Terrific write ups. Cheers!
how can i buy viagra without seeing a doctor online pharmacy levitra buy viagra in china viagra pill pharmacy viagra online where to buy viagra online viagra online with prescription viagra online cheap uk buy viagra safely to buy viagra online
دوشنبه 7 خرداد 1397 09:51 ق.ظ

Useful facts. Cheers.
cialis for sale buy name brand cialis on line ou acheter du cialis pas cher cialis herbs cialis sale online buy cialis sample pack fast cialis online cialis pills boards where to buy cialis in ontario tadalafil 10 mg
شنبه 8 اردیبهشت 1397 12:28 ق.ظ

Fantastic content. Many thanks!
ou acheter du cialis pas cher cialis generika we like it safe cheap cialis cialis en 24 hora cialis tablets for sale where to buy cialis in ontario cialis prezzo in linea basso tesco price cialis can i take cialis and ecstasy 40 mg cialis what if i take
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 09:31 ب.ظ

You made your position very well.!
where can you purchase viagra canadian viagra online buy viagra without a prescription buy viagra online prescription viagra price where can i buy real viagra buy viagra thailand buy generic viagra online canada buy viagra next day delivery uk sildenafil buy uk
شنبه 18 فروردین 1397 11:08 ق.ظ

Whoa all kinds of awesome material.
when will generic cialis be available cilas usa cialis online generic cialis 20mg tablets cialis tablets for sale buy original cialis cialis online napol cialis price thailand cialis generico lilly cialis price in bangalore
شنبه 4 فروردین 1397 11:10 ق.ظ

You reported it exceptionally well.
cialis reviews cialis preise schweiz we recommend cialis info compare prices cialis uk buy cialis online legal trusted tabled cialis softabs low cost cialis 20mg cialis pills boards what is cialis how do cialis pills work
جمعه 17 آذر 1396 08:31 ق.ظ
Great article, just what I was looking for.
دوشنبه 27 شهریور 1396 04:49 ب.ظ
What's up friends, how is everything, and what you wish for to say on the topic of this piece of writing, in my view its truly remarkable in support
of me.
چهارشنبه 18 مرداد 1396 10:00 ق.ظ
you're in point of fact a excellent webmaster.
The web site loading velocity is amazing. It
sort of feels that you are doing any unique trick.

In addition, The contents are masterpiece.
you've performed a excellent activity in this matter!
سه شنبه 17 مرداد 1396 02:32 ق.ظ
Hi to all, the contents existing at this site are actually remarkable for
people experience, well, keep up the good work fellows.
دوشنبه 16 مرداد 1396 02:07 ب.ظ
Paragraph writing is also a excitement, if you be familiar with afterward you can write
otherwise it is complex to write.
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 01:42 ب.ظ
I know this web page offers quality dependent posts and additional data, is
there any other site which presents these data in quality?
جمعه 25 فروردین 1396 05:19 ق.ظ
If some one wishes expert view concerning blogging after that i advise him/her to go to see this webpage, Keep up the nice work.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


وبلاگ حقوقی اعتدال
درباره وبلاگ

با سلام
هدف از ایجاد این وبلاگ،کمک به پیشبرد مباحث حقوقی و کمک به حل مشکلات جامعه امروزی ایران است.
شماره جهت مشاوره حقوقی رایگان
09372335214
ارتباطبامدیر
saeedmaadikhah@yahoo.com

مدیر وبلاگ : انجمن علمی حقوق
مطالب اخیر
آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :