تبلیغات
وبلاگ حقوقی اعتدال - فورس ماژور در قراردادهای بازرگانی بین المللی
 
فورس ماژور در قراردادهای بازرگانی بین المللی 
دراینجا ابتدا از تعریف و ذکر موارد فورس ماژور در قراردادهای بازرگانی بین المللی سخن میگوییم؛ سپس آثار فورس ماژور را بدانگونه که در قراردادهای یاد شده پیش بینی می شود ، بررسی می نمائیم .

الف. تعریف وموارد فورس ماژور در قراردادهای بازرگانی بین المللی :
در اغلب قراردادهای بازرگانی بین المللی اعم ازاینکه یک طرف آن دولت باشد یا نه، شرط فورس ماژور دیده می شود. عبارت شرط فورس ماژور در قراردادها متفاوت است . دوازده نمونه ای که از قراردادهای بین ایران و موسسات ایرانی و شرکتهای امریکایی مورد بررسی ما واقع شدند ، این اختلاف وتفاوت را بخوبی نشان می دهند. در برخی از قراردادهای مزبور فورس ماژور با عبارت کلی تعریف وسپس موارد آن احصاء شده است . گاهی تصریح می کنند که ذکر این موارد حصری نیست، بلکه تمثیلی است . دربعضی از قراردادها بدوت تعریف فورس ماژور، به ذکر مواردی از آن اکتفا می شود.در پاره ای از قراردادها فقط به فورس ماژور بعنوان عذر درعدم اجرای قرارداد اشاره کرده اند بدون اینکه آن را تعریف یا مواردی از آن را ذکر کنند. در برخی از قراردادها قید شده که مقصود از قوه قاهره همان است که در عرف بین المللی تعریف شده است . البته این عبارت مبهم است، زیرا درعرف بین المللی- چنانکه از توضیحات پیشین برمی آید- تعریف و ظوابط دقیقی برای فورس ماژور وجود ندارد وتفاوت بین نظامهای حقوقی و قرادادها و آرای بین المللی دراین باب، بدان حد است که وجود عرف بین المللی دراین زمینه مشکوک است؛ فقط در قراردادهای نفتی به گفته برخی از مولفان شاید عرف بین المللی وجود داشته باشد .

در اغلب قراردادهای بازرگانی شورش، انقلاب، اعتصاب و دخالت دولت از موارد فورس ماژور بشمار آمده است ، ونیز دراکثرقراردادها اشاره می شود به اینکه فورس ماژور حادثه ای خارج از کنترل یا کنترل معقول متعهد است که اجرای قرارداد را غیر ممکن می سازد .
از آنجاکه شرط فورس ماژور در قراردادها همه مسائل مربوط را پیش بینی نمی کند و اغلب خالی از ابهام نیست، معمولاً اشکالاتی برای قضات یا داوران پدید می آورد.
در اغلب قراردادها مفهوم ونظریه ای که طرفین قرارداد از فورس ماژور پذیرفته اند، روشن نیست . معلوم نیست آیا مفهوم مضیق فورس ماژور مورد قبول واقع شده یا مفهوم موسع آن. آیا عدم امکان شخصی ، فورس ماژور بشمار می آید یا خیر ؟ آیا قابل پیش بینی نبودن حادثه،شرط فورس ماژور تلقی شده است یا نه ؟ البته در برخی از قرادادها بدین شرط تصریح شده است، ولی دراغلب قراردادها چنین تصریحی دیده نمی شود؛ همچنین معلوم نیست آیا مقصود طرفین در شرط فورس ماژور، تشریح حقوق حاکم بر قرارداد در زمینه فورس ماژور و لازم الاجرا شناختن آن است یا انتخاب مفهوم و سیستمی که قابل انعطاف تز از حقوق حاکم بر قرارداد بوده و تنها در پاره ای از موارد فورس ماژور و لازم الاجرا شناختن آن است یا انتخاب مفهوم وسیستمی که قابل انعطاف تر از حقوق حاکم بر قرارداد بوده وتنها درپاره ای از موارد فورس ماژور را قابل اعمال می داند ، که برطبق حقوق حاکم برقرارداد، فورس ماژور درآن موارد قابل اجرا نیست . با توجه به ابهام شرط فورس ماژور، با داوران ناگزیر از بررسی اراده مشترک طرفین هستند و در صوریتکه شکی دراین خصوص داشته باشند، گرایش بدان دارند که حقوق حاکم برقرارداد را اجرا کنند وبه بیان دیگر، فرض می کنند که طرفین اجرای آن حقوق را درنظر داشته اند . حتی تمایل قضات انگلیسی درصورت مواجهه با شرط مبهم آن است که بطور ساده از آن چشم می پوشند وبه حقوق حاکم برقرارداد درجوع وآن را اجرا می نمایند .
یکی از موارد اشکال، ذکر کلمه اعتصاب در شرط فورس ماژور است . اعتصاب در حقوق داخلی- چنانکه گفتیم- ممکن است از مصادیق فوس ماژور باشد یا خیر. به تعبیر دیگر، اعتصاب با پاره ای قیود وحدود، فورس ماژور تلقی شده است . در قراردادها غالباً روشن نیست که مقصود طرفین قبول حدود وقیود مقرر درحقوق حاکم بر قرارداد است یا اینکه آنان خواسته اند قاعده گسترده تری را دراین باره بپذیرند . به هرحال اگر مفهوم موسع وقابل انعطاف از فورس ماژور به سود طرف قرارداد باشد ، بی آنکه درقرارداد به خلاف آن تصریح کرده باشند، می توان به استناد عموم یا اطلاق شرط، از آن مفهوم دفاع کرد .
اگر در قرارداد شرط فورس ماژور اصلاً وجود نداشته باشد، این مسئله تابع حقوق حاکم برقرارداد خواهد بود  که اصولاً بر طبق اراده طرفین یا وضوابط تعارض قوانین تعیین می شود .
ب. اثر فورس ماژور در قراردادهای بازرگانی بین المللی :
برطبق قواعد عمومی چنانکه گفتیم، فورس ماژور دارای دو نتیجه مهم است : یکی تعلیق یا انحلال قرارداد و دیگر عدم مسئولیت ناشی از نقض قرارداد. در قراردادهای بین المللی بندرت اتفاق می افتد که فورس ماژور یکباره انحلال قرارداد را در پی داشته باشد . معمولاً در قرارداد، تعلیق آن بعلت فورس ماژور برای مدتی معین ( وگاهی بدون قید مدت ) پیش بینی می شود ؛ ضمناً مقرر می گردد که متعهد درصورتیکه بخواهد از فورس ماژور استفاده کند، باید آن را به اطلاع طرف دیگر قرارداد برساند و کوشش لازم ومعقول را جهت دفع حادثه بعمل آورد .
بعد از انقضای مدت مقرر ، انحلال قهری قرارداد نادر است؛ بلکه حق فسخ درصورت بقای علت فورس ماژور به متعهد له داده می شود ، یا مقرر می گردد که طرفین برای تجدید نظر در قرارداد و پیدا کردن راه حل با یکدیگر مذاکره کنند و درصورت عدم توافق، هریک ازطرفین حق فسخ قرارداد راخواهد داشت .
به هرحال برای تعیین تکلیف طرفین وروشن کردن سرنوشت قرارداد باید به مواد و شرایط قرارداد رجوع کرد ودر صورتیکه اراده طرفین در اینباره بصراحت اعلام نشده باشد، باید اراده ضمنی آنان را از خلال عبارات وبا توجه به اوضاع واحوال وعرف بازرگانی کشف کرد وچنانچه این امر نیز امکان نداشته باشد، چاره ای جز رجوع به قواعد عمومی فورس ماژور در حقوق حاکم بر قرارداد باقی نخواهد ماند .
نتیجه :
بعد از بحث قوه قاهره و شرایط و آثار آن در ارتباط با قراردادهای بازرگانی بین المللی می توان نکاتی بشرح زیر بعنوان نتیجه ذکر کرد :
- قوه قاهره یک حادثه غیرقابل اجتناب ، و برابر برخی ازنظامهای حقوقی وقراردادهای بازرگانی بین المللی، غیر قابل پیش بینی است که اجرای قرارداد را غیر ممکن می سازد، حادثه ای که نمی توان آن را به متعهد مربوط نمود . قوه قاهره (فورس ماژور)بعنوان عذر درعدم اجرای قرارداد یا علت معافیت متعهد از مسئولیت، درهمه نظامهای حقوق داخلی ونیز در حقوق بین الملل پذیرفته شده است ودراصل آن اختلافی نیست؛ هرچند که در جزئیات راجع به شرایط ومصادیق آن اختلافاتی وجود دارد .
- قوه قاهره درصورت تحقق ، تأثیرات عمده در قراردادها ببار می آورد؛ مثلاً یکی آنکه قرارداد در اثر قوه قاهره منحل یا لااقل معلق می شود . اگر عدم امکان اجرای قرارداد دائمی باشد، قرارداد منحل وتعهدات ناشی از آن ساقط می گردد؛ ولی اگر عدم امکان موقت باشد، اجرای قرارداد تا رفع وضعیت قوه قاهره به حال تعلیق در می اید مگر اینکه اجرای قرارداد بعد از آن مدت، قایده ای نداشته یا برخلاف اراده مشترک طرفین باشد که دراینصورت نیز حکم به انحلال قرارداد داده خواهد شد .
در قراردادهای اقتصادی بین المللی که در زمره قراردادهای دو تعهدی هستند و تعهد یک طرف در آنها علت تعهد طرفی دیگر است، سقوط یا تعلیق تعهد یک طرف، سوط یا تعلیق تعهد طرف دیگر را در پی خواهد داشت . فورس ماژور در صورتی موجب برائت متعهد است که وقوع حادثه ای که فورس ماژور بشمار می آید، ناشی از اراده یا تقصیر متعهد نباشد .
- در اغلب قراردادهای بازرگانی بین المللی ازجمله قراردادهای بازرگانی ایران و آمریکا که منشأ دعاوی مطروحه در دادگاه داوری ایران ، ایالات متحده است شرط فورس ماژور دیده می شود که قابل استناد است .البته فورس ماژور مسئله ای دقیق وبه یک تعبیر، شمشیر دولبه است که هریک از طرفین قرارداد می تواند آن را بکار برد. بنابراین استفاده ازآن درهر پرونده باید با بررسی دقیق اوضاع واحوال آن پرونده و شرط فورس ماژور مندرج در قرارداد مربوط صورت گیرد .
هرگاه شرط فورس ماژور درقرارداد منشأ دعوی وجود نداشته باشد بازهم استناد به این نظریه امکان پذیر است؛ ولی دراینصورت باید قواعد فورس ماژور درحقوق حاکم بر قرارداد و حقوق بین الملل مورد مطالعه قرار گیرد وبا توجه به خصوصیات پرونده وجوانب امر، عندالاقتضاء بدان استناد گردد .
- باید توجه داشت طرفی که به فورس ماژور استناد می کند بایستی وجود وضعیت فورس ماژور را اثبات نماید. به تعبیر دیگر باردلیل در اینجا بردوش متعهدی است که می خواهد با اتکاء برقوه قاهره خود را از زیر بار مسئولیت رهائی بخشد. البته اگر متعهدله ادعا کند که پیدائی وضع فورس ماژور ناشی از تقصیر متعهد بوده و در نتیجه مسئولیت او باقی است، اثبات این امر برعهده متعهدله خواهد بود .





نوع مطلب : حقوق بین الملل، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


سه شنبه 29 مرداد 1398 04:16 ب.ظ
Your style is very unique in comparison to other folks I have read
stuff from. I appreciate you for posting when you've got the opportunity, Guess I will just book mark this web site.
دوشنبه 28 مرداد 1398 10:03 ق.ظ
naturally like your web-site but you need to check the
spelling on quite a few of your posts. Several of them are rife with spelling problems and I
in finding it very troublesome to tell the truth however I'll definitely come back
again.
دوشنبه 28 مرداد 1398 09:40 ق.ظ
Hello, just wanted to say, I liked this blog
post. It was helpful. Keep on posting!
دوشنبه 28 مرداد 1398 09:04 ق.ظ
you're in point of fact a excellent webmaster. The site loading pace is incredible.

It kind of feels that you're doing any unique trick.
Moreover, The contents are masterwork. you have done a wonderful activity in this matter!
دوشنبه 28 مرداد 1398 07:49 ق.ظ
Hi there! This is my first visit to your blog!
We are a team of volunteers and starting a new initiative in a community
in the same niche. Your blog provided us useful information to work on. You have done a wonderful
job!
یکشنبه 27 مرداد 1398 09:33 ب.ظ
Hello colleagues, fastidious piece of writing and good urging commented at this place,
I am in fact enjoying by these.
یکشنبه 27 مرداد 1398 09:21 ب.ظ
If you are going for finest contents like myself, simply
go to see this site all the time because it gives quality contents, thanks
یکشنبه 27 مرداد 1398 08:54 ب.ظ
Do you mind if I quote a few of your posts as long as I provide credit and sources back to your weblog?

My website is in the very same area of interest as yours and my visitors would definitely benefit
from a lot of the information you present here. Please let me know if this ok with you.

Cheers!
یکشنبه 27 مرداد 1398 07:30 ب.ظ
What's up to all, how is the whole thing, I think every one is getting
more from this web site, and your views are good in favor of new visitors.
یکشنبه 27 مرداد 1398 05:24 ب.ظ
You made some really good points there. I checked on the web to find out more about the issue and found most individuals will go along
with your views on this site.
یکشنبه 27 مرداد 1398 05:08 ب.ظ
Now I am going to do my breakfast, once having my breakfast coming yet again to read other news.
یکشنبه 27 مرداد 1398 05:32 ق.ظ
Hello to every one, the contents existing at this web page are
truly amazing for people knowledge, well, keep up the good work fellows.
شنبه 26 مرداد 1398 11:33 ب.ظ
Hi there, I would like to subscribe for this website to take hottest updates, therefore where can i do it please help.
شنبه 26 مرداد 1398 12:36 ب.ظ
If you are going for finest contents like me, just pay a quick visit this
web page everyday because it presents feature contents, thanks
شنبه 26 مرداد 1398 11:53 ق.ظ
Hello there, just became aware of your blog through
Google, and found that it is truly informative. I'm going to
watch out for brussels. I will be grateful if
you continue this in future. Numerous people will be benefited from your writing.

Cheers!
شنبه 26 مرداد 1398 01:44 ق.ظ
whoah this blog is magnificent i like reading your posts.
Stay up the great work! You realize, many people are searching
round for this info, you could help them greatly.
جمعه 25 مرداد 1398 12:31 ب.ظ
Greetings! I've been reading your web site for a while now and
finally got the bravery to go ahead and give
you a shout out from Atascocita Texas! Just wanted to tell
you keep up the excellent work!
جمعه 25 مرداد 1398 10:18 ق.ظ
Hi there would you mind letting me know which hosting company you're
utilizing? I've loaded your blog in 3 different browsers and I
must say this blog loads a lot faster then most.

Can you recommend a good hosting provider at a honest price?
Thanks a lot, I appreciate it!
جمعه 25 مرداد 1398 06:25 ق.ظ
I've been surfing online more than 3 hours today, yet I never found any interesting article like yours.
It's pretty worth enough for me. Personally, if all web owners and bloggers made good content as
you did, the internet will be a lot more useful than ever before.
جمعه 25 مرداد 1398 02:15 ق.ظ
I needed to thank you for this wonderful read!!
I absolutely enjoyed every little bit of it. I have got you book-marked to look at new things you post…
پنجشنبه 24 مرداد 1398 06:20 ب.ظ
Hi, i think that i saw you visited my weblog so i came to go back the choose?.I'm attempting
to in finding things to improve my web site!I suppose its
good enough to make use of some of your ideas!!
پنجشنبه 24 مرداد 1398 08:46 ق.ظ
Good site you have here.. It's difficult to find quality writing like yours these days.

I truly appreciate individuals like you! Take care!!
پنجشنبه 24 مرداد 1398 08:01 ق.ظ
Howdy! I know this is kind of off topic but I was wondering if you knew where I
could get a captcha plugin for my comment form? I'm using the same blog platform as yours and I'm having problems finding one?

Thanks a lot!
پنجشنبه 24 مرداد 1398 07:40 ق.ظ
This is really interesting, You're a very skilled blogger.

I have joined your rss feed and look forward to seeking more of your fantastic post.
Also, I've shared your web site in my social networks!
پنجشنبه 24 مرداد 1398 06:30 ق.ظ
You're so interesting! I don't believe I
have read a single thing like that before. So nice to find somebody with
some genuine thoughts on this subject matter.
Seriously.. thank you for starting this up. This site is
one thing that is needed on the internet, someone with a little originality!
پنجشنبه 24 مرداد 1398 06:28 ق.ظ
Howdy! Do you know if they make any plugins to safeguard against
hackers? I'm kinda paranoid about losing everything I've worked hard on. Any tips?
پنجشنبه 24 مرداد 1398 03:40 ق.ظ
Hi there to every body, it's my first go to see of this webpage;
this blog contains amazing and in fact good data for readers.
چهارشنبه 23 مرداد 1398 04:23 ب.ظ
It's very effortless to find out any topic on web as compared to books, as I found this piece
of writing at this website.
چهارشنبه 23 مرداد 1398 11:28 ق.ظ
Hi, i read your blog occasionally and i own a
similar one and i was just wondering if you
get a lot of spam responses? If so how do you protect against it, any plugin or anything you can suggest?
I get so much lately it's driving me mad so any help is very much appreciated.
چهارشنبه 23 مرداد 1398 11:09 ق.ظ
I think this is one of the most significant information for me.
And i'm glad reading your article. But want to remark on some general things, The web site
style is ideal, the articles is really nice : D.
Good job, cheers
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30
وبلاگ حقوقی اعتدال
درباره وبلاگ

با سلام
هدف از ایجاد این وبلاگ،کمک به پیشبرد مباحث حقوقی و کمک به حل مشکلات جامعه امروزی ایران است.
شماره جهت مشاوره حقوقی رایگان
09372335214
ارتباطبامدیر
saeedmaadikhah@yahoo.com

مدیر وبلاگ : انجمن علمی حقوق
مطالب اخیر
آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :